Aanmelden: U kunt zich aanmelden op de aanmeldpagina.

Sprekers: Jordi Blasi, Uqui  Permui, Nacho Carbonell, Muquel Hervás, Lorena Miguél, Mariola Lopez Mariño

Het ontwerpen in brede zin kreeg een sterke impuls na de Eerste Wereldoorlog. In de kunsten ontstond een ongekende drang tot vernieuwing, waarin ook de grenzen tussen de disciplines vervaagden. Theo van Doesburg, oprichter van het tijdschrift De Stijl, was naast schilder ook onder meer actief als typograaf en interieurontwerper. Berlage en Rietveld waren niet alleen architect maar ontwierpen ook meubels. Dalí ontwierp in de Verenigde Staten etalages en een paviljoen voor een pretpark. Picasso maakte naast schilderijen ook affiches, beelden en ceramiek. Miró was kunstschilder, beeldhouwer, graficus en keramist, en maakte tegeltableaus zoals die voor Terminal 2 in Barcelona.

De rol van Spanje in de geschiedenis van het ontwerpen is mede getekend door de Burgeroorlog en de daarop volgende Franco-periode. Van ontwerpers die hun toevlucht in het buitenland zochten, kreeg het werk de naam een product van hun nieuwe thuisland te zijn. Zo werd bijvoorbeeld de ‘vlinderstoel’ een Amerikaans ontwerp. Voor ontwerpers die in Spanje bleven, werd het een periode van stilstand. Ze werkten door in de traditie waarin ze waren opgeleid en de golf van vernieuwing die na de Tweede Wereldoorlog optrad, ging aan ze voorbij.

Er kwam weer enig schot in de zaak tijdens de economische vooruitgang rond de jaren 60. In Catalonië leidde die tot de ontwikkeling van handige en goedkope huishoudelijke producten, die door grote Europese concerns op de markt werden gebracht, zoals de staafmixer en de iconische citruspers van Braun. Ze kregen niet de identiteit van hun Catalaanse ontwerper, maar die van het merk van hun producent. Catalonië zette zich op het gebied van ontwerpen weer op de kaart na toetreding tot de EEG in 1986. In 1995 kwam de Europese ontwerpafdeling van de Volkswagen-groep naar Sitges en in 2024 opende in Barcelona het Design Museum (Disseny Hub) zijn deuren.

Het geïsoleerde Galicië was – anders dan Catalonië, dat door ligging en industriële ontwikkeling in contact stond met de wereld achter de Pyreneeën – vooral op de lokale markt gericht. Toen ook hier eind jaren tachtig de economie aantrok, hielden ontwerpers vast aan meer traditionele vormgeving maar brachten vernieuwing door de kwaliteit van hun producten te verhogen en het productieproces te verbeteren. In 2006 richtten ze de Asociación Galega de Deseño (DAG) op als platform om hun producten onder de aandacht te brengen.

Ondanks de sterke nadruk die in de Franco-tijd op de eenheid van Spanje werd gelegd, hebben beide regio’s zich in de afgelopen honderd jaar onmiskenbaar op heel eigen wijze ontwikkeld. Van deze boeiende geschiedenis wil deze Jornada een beeld schetsen.

Programma

In het ochtendgedeelte vertellen Jordi Blasi en Uqui Permui aan de hand van veel visueel materiaal over de geschiedenis van design in respectievelijk Catalonië en Galicië. Jordi is industrieel ontwerper, bestuurslid van de Foment de les Arts i del Disseny (FAD) en publiceert regelmatig over allerlei aspecten van het ontwerpen. Uqui Permui is grafisch ontwerpster, medeoprichtster van de Asociación Galega de Deseño (DAG), en won verschillende prijzen voor haar grafische ontwerpen. Beiden hebben hun eigen ontwerpstudio.

Na een Spaanse lunch laten vier ontwerpers hun producten zien. Ze zijn uit beide regio’s afkomstig maar wonen en werken in Nederland. Ze gaan met elkaar en ons in gesprek over hun werk en wat zij ermee voor ogen hebben, en vertellen over de verschillen tussen hun werk in Spanje en Nederland. Dit zijn de leden van het panel:

Over de sprekers en panelleden:

Nacho Carbonell (1980; Valencia) leidt de Studio Do-Make aan de Design Academy. Hij is vermaard om zijn tactiele en sculpturale benadering van materialen. In zijn ontwerpstudio in Eindhoven maakt hij lampen en sculpturen. Zijn werk is te vinden in musea in Japan, Frankrijk, het Moma in San Francisco, het Art Institute in Chicago en het Gronings Museum en in particuliere collecties. Hij won verschillende prijzen en was in 2013 de Spaanse Designer of the Year.

Miquel Hervás Gómez (1985; Terrassa), grafisch ontwerper en pedagoog voor het internet. Hij doceert grafische vormgeving aan onder andere de Rietveld Academie in Amsterdam waar hij als specialist vraagbaak is bij de “Boekbinderij”, en bij “Fanfare” geeft hij richting aan ontwerpen. Hij exposeerde onder andere in Spanje, Nederland, Japan, Frankrijk, Denemarken en de USA.

Lorena Miguel (1987; Santander), industrieel ontwerpster. Ze had een eigen kledinglijn, ontwierp als freelancer prototypes voor Red Bull en is docent bij de Plastic Workshop van de Design Academy en medewerker bij de Beeldenstorm in Eindhoven. Ze exposeerde bij verschillende galeries in Barcelona, Madrid en op de Dutch Design Week in 2016 en 2017.

Mariola Lopez Mariño (1967; Ribadeo), is grafisch ontwerpster en strategisch communicatie adviseur. Ze studeerde aan de Escuela de Arte de Oviedo. Ze werkte in Galicië en Barcelona en verhuisde in 2001 naar Amsterdam om bij Total Design te gaan werken. In 2008 richtte ze haar eigen ontwerpstudio Lopezlap op en ze was medeoprichter van het ABC-collectief en Spin Books. Haar projecten hebben een sterke sociale, strategische en verhalende component. Ze ontving verschillende prijzen, waaronder Dutch Design Awards, Dutch Identity Awards, Dutch Theater Poster Awards, Dutch Book Design Awards en deze zomer de Fedrigoni Global Award voor het boek Uxua – Utopia.